لاستیک‌های خودروی شما تا چه حد کهنه و خطرناک هستند؟

لاستیک‌های خودروی شما تا چه حد کهنه و خطرناک هستند؟

اخیراً تحقیقاتی که درباره علت تصادف مرگبار پل واکر هنرپیشه معروف آمریکایی انجام شد، نشان داد که لاستیک­‌های پورشه او ۹ سال کار کرده بودند. واحد گشت بزرگراه کالیفرنیا اشاره کرد که احتمالاً عمر زیاد لاستیک­‌ها تعادل و هندلینگ خودرو را مختل کرده است.

این حوادث نه تنها خطر بالقوه خرید لاستیک­‌های کارکرده را نشان می­‌دهند بلکه خطر رانندگی با تایرهای فرسوده را نیز گوشزد می­‌کنند، حتی رانندگی با تایرهای نو که عمر زیادی دارند و هیچ وقت مورد استفاده قرار نگرفته‌­اند، می‌­تواند خطرناک باشد. تا مدت­ ها پیش معیار مردم برای سنجش وضعیت لاستیک بررسی ارتفاع و عمق عاج لاستیک بود. اما بافت لاستیکی به کار رفته در تایر یک خودرو صرف نظر از وضعیت عاج آن، با گذشت زمان فرسوده می‌شود. لاستیک کهنه ایمنی خودرو را به خطر می­‌اندازد. از نظر برخی افراد ممکن است استفاده از تایر فرسوده بلامانع باشد. اگر هر سال ۱۲ تا ۱۵ هزار مایل رانندگی می‌کنید، عاج لاستیک‌های شما در عرض ۳ تا ۴ سال ساییده می­‌شوند که بسیار زودتر از فرسوده شدن بافت درونی لاستیک است. اما اگر سالی ۶ هزار مایل رانندگی می­‌کنید یا فقط آخر هفته از خودروی خود استفاده می­‌کنید، افزایش عمر تایر می­‌تواند برای شما مشکل­‌ساز باشد. خطر عمر زیاد لاستیک در مورد لاستیک­ زاپاس و لاستیک‌هایی نو که هیچ وقت از آنها استفاده نشده است و عمر زیادی دارند نیز صدق می­‌کند.

وقتی یک لاستیک فرسوده می­‌شود چه اتفاقی برای آن می‌­افتد؟

شان کین، رئیس سازمان تحقیقات و راهبرد‌های ایمنی، تایر فرسوده را با یک نوار لاستیکی کهنه مقایسه می‌­کند. کار این سازمان پژوهش، تحلیل و پشتیبانی از مسائل ایمنی برای جامعه است و کسانی که به این سازمان مراجعه می­‌کنند وکلای دادگستری، شرکت­‌های مهندسی، شرکت­های تامین­ قطعات، رسانه­‌ها و مقامات دولتی هستند. او می­‌گوید: «اگر یک نوار لاستیکی که مدت زیادی بدون استفاده بوده است را بردارید و آن را از دو طرف بکشید به تدریج ترک­هایی در آن مشاهده می­‌کنید.»

این همان اتفاقی است که در حین رانندگی، برای تایرها می­‌افتد. به مرور زمان به تدریج ترک­‌هایی در لاستیک ایجاد می­‌شود. این ترک­‌ها ممکن است در سطح لاستیک یا درون لاستیک ایجاد شوند. این ترک­ خوردن سرانجام باعث می­‌شود تسمه­‌های فولادی در عاج لاستیک از دیگر قسمت­‌های لاستیک جدا شوند. عدم رسیدگی مناسب و حرارت این فرآیند را تشدید می­‌کنند.

گروین که مدیر بازاریابی شرکت میشلین برای خودروهای سواری و کامیون­‌های سبک است، می‌گوید: «هر لاستیکی که مدت زیادی در جاده کار کرده باشد با گذشت زمان عمر آن به پایان می‌­رسد. تایرهایی که مخصوص کارکرد بالا طبقه‌­بندی می­‌شوند داخل لاستیک آنها مواد شیمیایی آنتی‌اکسیدان وجود دارد که روند فرسودگی را کند می­‌کند، اما هیچ چیز نمی­‌تواند از اثرات منفی گذشت زمان بر لاستیک کاملا جلوگیری کند.»

عمر لاستیک خودرو چقدر است؟

نظر خودروسازان، تولیدکنندگان تایر و لاستیک در مورد طول عمر تایر متفاوت است. سازمان ملی امنیت ترافیکی بزرگراه­‌های آمریکا هیچ دستورالعمل خاصی درباره طول عمر تایر ندارد و در این زمینه با توصیه­‌های خودروسازان و تولیدکنندگان تایر موافق است. خودروسازانی مانند نیسان و مرسدس‌­بنز به مشتریان خود می­‌گویند که تایرها را بدون توجه به عمر عاج لاستیک، ۶ سال پس از تاریخ تولیدشان عوض کنند. تولیدکنندگان لاستیک مانند کانتیننتال و میشلین می­‌گویند که تایرها می‌­تواند تا ۱۰ سال عمر کنند؛ البته به شرطی که پس از گذشت ۵ سال، هر سال آنها را بازدید کنید.

طبق گفته انجمن تولیدکنندگان لاستیک به‌­هیچ­‌وجه نمی­‌توان برای لاستیک تاریخ انقضا تعیین کرد زیرا عواملی مانند حرارت، نحوه نگهداری در انبار و شرایط استفاده می­‌توانند به‌­شدت در کاهش عمر لاستیک تاثیرگذار باشند. در ادامه به بررسی این عوامل می‌پردازیم:

حرارت:

تحقیقات سازمان ملی امنیت ترافیکی بزرگراه‌­های آمریکا نشان داد که تایرها در آب­ و­ هوای گرم‌تر، سریع‌تر فرسوده می­‌شوند. این سازمان همچنین دریافت که شرایط محیطی مانند قرار داشتن در معرض نور خورشید و آب و هوای ساحلی روند فرسودگی تایر را تسریع می­‌کنند. افرادی که در آب‌وهوای گرم و مناطق ساحلی زندگی می­‌کنند باید این موضوع را مدنظر داشته باشند.

نحوه نگهداری و انبارداری تایر:

این مساله در مورد لاستیک زاپاس و  لاستیک­‌هایی که در گاراژ یا مغازه هستند صدق می­‌کند. نحوه سپری­ شدن عمر یک لاستیک زاپاس را در نظر بگیرید. اگر یک وانت دارید، لاستیک زاپاس ممکن است زیر خودرو جاسازی شده باشد که در معرض گرد­و­خاک و عوامل طبیعی است.

زیلینسکی شاغل در انجمن تولیدکنندگان لاستیک است می­‌گوید: «اگر لاستیک زاپاس شما داخل صندوق عقب است، درست مانند این است که در اجاق کوچکی در حال پخته ­شدن باشد.» اکثر اوقات لاستیک زاپاس در معرض نور نیست. اما طبق گفته آقای گروین اگر لاستیک زاپاس باد شده و روی رینگ نصب شده باشد (با اینکه داخل صندوق عقب است)، از نظر فنی در حال­ کار ­کردن به حساب می­‌آید، حتی اگر هیچ­وقت مورد استفاده قرار نگرفته باشد.

لاستیکی که روی رینگ سوار نیست و فقط در یک مغازه لاستیک­‌فروشی یا یک گاراژ قرار دارد نسبت به لاستیکی که روی خودرو نصب شده و در حال کار­کردن است دیرتر فرسوده می­‌شود. اما باز هم فرسوده خواهد شد.

شرایط استفاده

نحوه استفاده از لاستیک بسیار مهم است. آیا باد لاستیک به درستی تنظیم شده است؟ آیا لاستیک بیش از حد به جدول کنار خیابان برخورد کرده است؟ آیا تا به حال به خاطر پنچری تعمیر شده است؟ الگوی فرسایش لاستیک­‌های خودرویی که فقط آخر هفته رانده می­‌شود با لاستیک‌های خودرویی که هر روز در بزرگراه رانده می­‌شود متفاوت است. تمام این عوامل در اینکه لاستیک چقدر سریع یا چقدر کند فرسوده خواهد شد تاثیرگذار هستند.

رسیدگی مناسب بهترین کاری است که می­‌توان انجام داد تا اطمینان حاصل شود تایرها عمر زیادی می‌کنند. گروین توصیه می­‌کند که همیشه فشار باد صحیح لاستیک حفظ شود، جای لاستیک­‌های جلو و عقب در فواصل زمانی تعیین شده با یکدیگر عوض شوند و لاستیک­‌ها مرتب مورد بازدید قرار بگیرند.